
Antoine Laurent Lavoisier

(1743 -1794) Lavoisier yaşam döneminde oluşan iki devrimin paylaştığı bir kişidir. Devrimlerden biri, yüzyıllar boyunca "simya" adı altında sürdürülen çalışmaların, bugünkü anlamda, kimya bilimine dönüşmesidir. Lavoisier bu devrimin kahramanıdır. İkinci devrim, "1789 Fransız ihtilali" diye bilinir. Lavoisier bu devrimin getirdiği terörün kurbanıdır.
Antoine-Laurent Lavoisier Parisli zengin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelir. Daha küçük yaşında iken annesini yitiren Lavoisier babasının yakın ilgi ve bakımıyla büyür; başlangıçta belki de onun etkisiyle hukukçu olmaya yönelir. Ancak bu arada uyanan deneysel bilim merakı çok geçmeden bir tutkuya dönüşür.
Yirmibir yaşına yeni bastığında, Paris'in sokaklarını aydınlatma proje yarışmasında birinciliği alır, Fransız Bilim Akademisi'nce altın madalya ile ödüllendirilir. Yirmibeş yaşına geldiğinde, özellikle kimya alanındaki çalışmaları göz önüne alınarak Akademi'ye üye seçilir.
Bu arada hükümetin özel bir komisyonunda görevlendirilen genç bilim adamı, metrik sistemin oluşturulması, Fransa'nın jeolojik haritasının çıkarılması gibi etkinliklerden tarımda verimin yükseltilmesine uzanan pek çok uygulamalı bilim çalışmalarını düzenler. Ayrıca o sırada bir tür abluka altında olan ülkesinin savunma ihtiyacı barutun üretim sorumluluğunu üstlenir.
Genç bilim adamı bu kadarla da yetinmez; ilerde yaşamını yitirmesine yol açan bir işe, ülkenin bozuk vergi sistemini düzeltme işine el atar. Ama tüm bu uğraşlarına karşın Lavoisier kendisini asıl ilgilendiren bilimden kopmamıştır; her fırsatta özel laboratuvarına çekilip deneylerini sürdürmekten geri kalmaz.
Lavoisier bilim dünyasında en başta yanma olayına ilişkin geliştirdiği yeni kuramıyla ün kazanır. Ne ki, kimya devrimini oluşturmada başka önemli çalışmaları da vardır. Ayrıca, deneylerinde, özellikle ölçme işleminde gösterdiği olağanüstü duyarlılık, kendisim izleyen yeni kuşak araştırmacılar için özenilen bir örnek olmuştur. Kimya dil, mantıksal düzen ve kuramsal açıklama yönlerinden bilimsel kimliğini Lavoisier'e borçludur. Tüm bu çalışmalarında ona büyük desteği eşi sağlar: deney şekillerini çizer, yabancı dillerden kaynak çeviriler yapar, makale ve kitaplarını yayıma hazırlar.
Lavoisier araştırmalarına başladığında, kimyada Antik Yunanlıların maddeye ilişkin dört element (toprak, su, ateş ve hava) öğretisinin yanı sıra yanmaya ilişkin flogiston kuramı geçerliydi. Bilindiği gibi, bir tahta ya da bez parçası yandığında duman ve alev çıkar, yanan nesne bir miktar kül bırakarak yok olur.
Yürürlükteki kurama göre, yanma, yanan nesnenin "flogiston" denen, ama ne olduğu bilinmeyen, gizemli bir madde çıkarması demekti. Odun kömürü gibi yandığında geriye en az kül bırakan nesneler flogiston bakımından en zengin nesnelerdi. Bilim adamlarının çoğunluk doyurucu bulduğu bu kurama ters düşen kimi gözlemler de yok değildi. Bunlardan biri yanma için havanın gerekliliğiydi. Bir diğeri, kurşun gibi madenlerin, erime derecesinde ısıtıldığında, yüzeylerinde oluşan "calx"ın, madenin eksilen bölümünden daha ağır olmasıydı.
Aslında yanma olayını açıklamadaki güçlüğün bir nedeni gazlara ilişkin bilgi eksikliğiydi. 1756'da İskoç kimyageri Joseph Black "sabit gaz" dediği karbon dioksidi
buluncaya dek bilinen tek gaz hava idi. İngiliz kimya bilgini Joseph Priestley daha sonra deneysel olarak on kadar yeni gaz keşfeder. Bunlardan biri onun "yetkin gaz" dediği, ilerde Lavoisier'in "oksijen" adını verdiği gazdır.Priestley, oksijeni bulmasına karşın flogiston kuramından kopamaz. Üstün bir deneyci olan bu İngiliz bilim adamı, kuramsal yönden rakibi Lavoisier ile boy ölçüşecek yeterlikte değildi.
Lavoisier yanma olayı ile 1770'lerin başında ilgilenmeye başlamıştı. Kapalı bir kapta fosfor yakınca gazın ağırlığının değişmediğini, oysa kabı açtığında havanın içeri girmesiyle birlikte gazın ağırlığının az da olsa arttığını saptamıştı. Bu gözlemin yürürlükteki kurama uymadığı belliydi, ama daha doyurucu bir açıklaması da yoktu.
Lavoisier aradığı açıklamanın ipucunu bir kaç yıl sonra Priestley'le Paris'te buluştuğunda elde eder. Priestley cıva oksit üzerindeki deneylerinden söz ederken bulduğu "yetkin gaz"ın özelliklerini belirtir. Lavoisier yayınlarının hiç birinde Priestley'e hakkı olan önceliği tanımaz; sadece bir kez, "Oksijeni Priestley'le hemen aynı zamanda keşfetmiştik," demekle yetinir.
Doğrusu, oksijenin keşfinde öncelik Lavoisier'in değildi; ama bu gazın gerçek önemim ilk kavrayan bilim adamı oydu. Priestley'in deneylerini kendine özgü dikkat ve özenle tekrarlamaya koyulur. Belli miktarda havaya yer verilen bir kapta cıva ısıtıldığında, cıvanın kırmızı cıva okside dönüşmesiyle ağırlık kazandığı, havanın ise aynı ölçüde ağırlık yitirdiği görülür.
Lavoisier deneylerinde bir adım daha ileri gider: cıvadan ayırdığı cıva oksidi (calx'ı) tarttıktan sonra daha fazla ısıtır; kora dönüşen kırmızı oksidin giderek yok olmaya yüz tuttuğunu, geriye belli sayıda cıva taneciğiyle, solunum ve yanma sürecinde atmosferik havadan daha etkili bir miktar "elastik akıcı" kaldığını saptar. Elastik akıcı Priestley'in "yetkin gaz" dediği şeydi.
Lavoisier üstelik bu artığın ağırlığı ile cıvanın ilk aşamadaki ısıtılmasından azalan hava ağırlığının da eşit olduğunu belirler. Dahası, cıva oksidin ısı altında cıvaya dönüşmesiyle kaybettiği ağırlık ile çıkan gazın ağırlığı denkti. Bunun anlamı şuydu: yanma, yanan nesnenin flogiston salmasıyla değil, havanın etkili bölümüyle (yani oksijenle) birleşmesiyle gerçekleşmektedir.
Başta önemsenmeyen bu kuram, suyun iki gazın birleşmesiyle oluştuğuna ilişkin Cavendish deney sonuçlarını da açıklayınca, bilim çevrelerinin dikkatini çekmede gecikmez. Cavendish deneylerinde, asitlerin metal üzerindeki etkisinden "yanıcı" dediği bir gaz elde etmiş, bunu flogiston sanmıştı. Ancak Priestley'in bir deneyi onu bu yanlış yorumdan kurtarır. Priestley, hidrojen ve oksijen karışımı bir gazı elektrik kıvılcımıyla patlattığında bir miktar çiyin oluştuğunu görmüştü. Aynı deneyi tekrarlayan Cavendish daha ileri giderek patlamada "yanıcı" gazın tümünün, normal havanın ise beşte birinin tüketildiğini, öylece oluşan çiyin ise an su olduğunu saptar.
Flogiston teorisi yıkılmıştı artık! Yeni teorinin benimsenmesi, kimi bağnaz çevrelerin direnmesine karşın, uzun sürmez. Kimyada geciken atılım sonunda gerçekleşmiş olur.
Lavoisier ulaştığı sonucu Bilim Akademisine bir bildiriyle sunar; ne var ki, tek kelimeyle de olsa Priestley, Cavendish, vb. deneycilerin katkılarından söz etmez.
Lavoisier'in aslında ne yeni kimyasal bir nesne, ne de yeni kimyasal bir olgu keşfettiği söylenebilir. Onun yaptığı, başkalarının bulduğu nesne ve olguları açıklayan, kimyasal bileşime açıklık getiren bir kuram oluşturmak, kimyasal nesneleri adlandırmada yeni ve işler bir sistem kurmaktı. 1789'da yayımlanan Traite Elementaire de Chimie adlı yapıtı, kendi alanında, Newton'un Principia'sı sayılsa yeridir. Biri modern fiziğin, diğeri modern kimyanın temelini atmıştır.
Lavoisier'i unutulmaz yapan bir özelliği de nesnelerin kimyasal değişimlerini ölçmede gösterdiği olağanüstü duyarlılıktı. Bu özelliği ona "Kütlenin Korunumu Yasası" diye bilinen çok önemli bilimsel bir ilkeyi ortaya koyma olanağı sağlar. Lavoisier kimi kez kendi adıyla da anılan bu ilkeyi şöyle dile getirmişti:
Doğanın tüm işleyişlerinde hiç bir şeyin yoktan var edilmediği, tüm deneysel dönüşümlerde maddenin miktar olarak aynı kaldığı, elementlerin tüm bileşimlerinde nicel ve nitel özelliklerini koruduğu gerçeğini tartışılmaz bir aksiyom olarak ortaya sürebiliriz.
1794'de solunum üzerinde deneylerini yapmakta olduğu bir sırada, Lavoisier Devrim Mahkemesi önüne çağrılır. İki suçlamaya hedef olmuştur: (1) devrim karşıtı olarak karalanan aristokrasiyle ilişkisi; (2) vergi toplamada yolsuzluk (Lavoisier topladığı vergilerin küçük bir bölümünü laboratuvar deneyleri için harcamıştı).
Lavoisier'i kurtarmak için dostları mahkemeye koşmuştu, ama tanık olarak bile dinlenmemişlerdi. "Yurttaş Lavoisier'in çalışmalarıyla Fransa'ya onur sağlayan büyük bir bilgin olduğunda hepimiz birleşiyor, bağışlanmasını diliyoruz," dilekçesiyle başvuran günün seçkin bilim adamlarına yargıcın verdiği yanıt kesin ve çarpıcıdır: "Cumhuriyet'in bilginlere ihtiyacı yoktur!"
Galileo yaşamının son on yılını Engizisyon'un göz hapsinde geçirmişti. Lavoisier'in sonu daha acıklı olur: elli bir yaşında iken "devrim" adına kafası giyotinle uçurulur.
Robot Yılan
Robot Yılan
|
Yılanlar, gelecek nesil robotların modeli olabilir. Bunlar insan şeklinde olmadığından büyük taş veya kaya kütlelerine rastlayınca bacaklarını kırma vb. gibi sorunlarla karşılaşmayacak. Mühendisler, yılan gibi kaymanın adım atma veya yuvarlanmaya göre daha avantajlı olduğunu biliyorlardı ancak sorun pratik bir tahrik mekanizması tasarlamaktı. Gavin Miller bu sorunu yılanın hareketlerini taklit eden yüksek teknoloji yılanıyla çözdü. Miller’in tahrik mekanizması şekilde görüldüğü gibi dairesel bir gövde içine monte edilmiş çift servomotordan oluşuyor. Esnek bağlantılı çubuklar parçaları birbirine bağlıyor. Kafadan kuyruğa kadar bir kez hareket ettirildiğinde sonraki hareketlerini sürdürebiliyor. Tasarım diğer gezegenlerdeki yüzey keşif çalışmaları için kullanılabilecek. Bir sonraki adım ise ağaca tırmanan yılan! |
İnsan ve hayvan hücresi taşıyan koyun
İnsan ve hayvan hücresi taşıyan koyun
İnsan ve hayvan hücresi taşıyan koyun yaratıldı
Bilimadamları organ naklinde çığır açacak önemli bir gelişmeye imza attı. İnsan organları da taşıyan bir koyun yaratmayı başaran bilimadamları, bu çalışmanın organ nakli için bekleyen milyonlarca kişi için umut ışığı olabileceğini söylüyor.
Bilimadamları insan ve hayvan hücrelerini bir arada taşıyan dünyanın ilk koyununu yaratmayı başardı. İnsan hücrelerinin bir koyun ceninine enjekte edilmesiyle yüzde 15 insan, yüzde 85 de hayvan hücreleri taşıyan bir koyun dünyaya geldi.
Amerikan Nevada üniversitesi profesörlerinden İsmail Zanjani’nin 7 yıl süren ve 10 milyon dolar harcadığı araştırması, donörün kemik iliklerden alınan kök hücrelerinin cenine enjekte edilmesi esasına dayanıyor.
Dünyaya gelen koyunun karaciğer, kalp, akciğer ve beyninin bir bölümü insan hücreleri taşıyor. Profesör Zanjani’ye göre bu insanlara hayvanlardan organ nakline bir adım daha yaklaşılması anlamına geliyor.
Ancak bu yöntemin etik açıdan bazı çevrelerin hedefi olması kaçınılmaz. Bazı bilimadamları da hayvanlarda zararsız olan bazı virüslerin insanlarda büyük tehlike yaratabileceğine dikkat çekiyor. Hayvan hakları savunucuları da hayvan ve insan özellikleri taşıyan melez bir ırkın oluşmasından endişe ediyor. Ancak araştırmayı yürüten bilimadamlarına göre bu mümkün değil.
Bilgisayarlar için Parmaktan Enerji
Bilgisayarlar için Parmaktan Enerji
Dizüstü bilgisayarların klavyesinde yazı yazıldığında, parmakların tuşlara vuruşunu elektrik enerjisine çevirerek bilgisayarın güç kaynağını şarj eden bir aygıt geliştirildi.
Uzayda kalma rekoru 748 gün
Uzayda kalma rekoru 748 gün
2030 Yılında Neler olacak
2030 Yılında Neler olacak
24 yıl sonra torunlarımızla çalışacağız
Modada teknolojide, ulaşımda insan yaşamının her bölümünde geleceğin trendlerini belirleyen dünyanın en önemli gelecek bilimcilerinin (futurolog) oluşturduğu Dünya Futuroglar Birliği, bundan 24 yıl sonra dünyanın neye benzeyeceği konusunda tahminlerini yayınladı. Bilimsel ve teknolojik gelişmelere göre 2030' da dünyada şunlar olacak:
-
Dünya nüfusu 8.2 milyara ulaşacak. Kişi başına düşen gelir ortalaması 6 bin dolardan 11 bin 500 dolara yükselecek.
-
Dünya politikası, ülkelerin İslam' a bakışı üzerine şekillenecek.
-
Türkiye'nin AB'ye katılımıyla birlikte Avrupa Birliği içerisinde de İslam’ın etkisi daha fazla hissedilmeye başlanacak.
-
İnsanoğlu ilk kez Mars’a ayak basacak
-
işleyişten rahatsız olan İngiltere ve yanına çekeceği bazı ülkeler AB' den çıkacak.
-
Süper.bilgisayarlar avuç içine sığacak. Kıyafetlerden gözlüklere kadar her üründe bilgisayar bulunacak.
-
Nanoteknolojiyle beynimiz bilgisayarla iletişim kuracak. Yıpranan organlar yine nanoteknolojinin nimetleri sayesinde kendi kendine yenilenecek.
-
Genetik ve kök hücre gelişmeleriyle insan ömrü uzayacak. Aynı şirket içinde 4. jenerasyondan insanlar birilikte çalışacak.
-
Bulaşık makinesi, çamaşır ,makinesi, buzdolabı hayatımızdaki yerini koruyacak. Ancak manuel kontroller yerine ya kendi kendilerine yada sesle kumanda edilecekler.
Arthur Von Hippel (1898 - 2004)
|
Arthur Von Hippel (1898 - 2004) <****** language=**********> document.title="Arthur Von Hippel (1898 - 2004) - Kim Kimdir? - FORSNET"; ******> | |||
|
GPS li Ayakkabı
GPS artık her yerde... Ayakkabınız bile uydularla iletişim kurup, nerede olduğunuzu bildirecek.
Mucit Sayo Isaac, GPS (Global Positioning System – Global Konum Belirleme Sistemi) özelliğine sahip ayakkabı geliştirdi. Ayakkabıda ayrıca bir panik düğmesi bulunuyor. Bu düğmeye bastığında ayakkabı sahibi önceden belirlenmiş bir alıcıya acil durum sinyali gönderiyor.
Bu sayede, bir kaçırılma söz konusu olduğunda kurban kısa sürede bulunabiliyor.
Quantum Satellite Technology isimli bir üretici, Mart ayından sonra ayakkabıyı 350 USD fiyatla satışa sunmayı planlıyor.
Blogcu ile yapıldı
